Mamma Maria

Vandaag las ik een droevig bericht. Ze is niet meer, mijn Roemeense mamma, de moeder van Olga. Het was in 1972 toen zij mij voor het eerst begroette. Het was een warm ontvangst, alsof ze een lang gemiste zoon weer zag. Ik ben dankbaar haar gekend te hebben. Rust in vrede, mamma Maria en dank voor de zorg en liefde die je mij gaf.

Een Oost Europees ontbijt

 Dit filmpje doet bij mij mooie herinneringen oproepen. Vooral aan mijn eerste bezoek aan Roemenië. Met een vleugje van mijn jeugd toen ik geregeld de boerderij bezocht. Het koken en bakken op een houtvuur herinnert mij aan de vakanties met de familie van een schoolvriendje. Zijn ouders deden dat ook. Luister eens naar al die geluiden. Wat een rust geeft dat!
Het ontbijt in Roemenië zag er in die begin jaren 70 anders uit. Ik kreeg plakken brood, dat Olga's moeder van een groot rond brood sneed. Een grote verse paprika (veel lekkerder van smaak dan die waterige van hier), spek en worst en een kop koffie erbij. Het was een stevig ontbijt, terwijl ik gewend was aan twee sneetjes brood met beleg en thee. Als warme maaltijd was er steevast een goed gevulde soep, die ik met brood geserveerd kreeg. Ik heb daar alles wat mij aangeboden werd gegeten. Het drinken ging minder. Ik was niet zo bestand tegen de typisch Roemeense tujca of tuica. Een zelf gebrouwen drank (van vruchten) met een ontzettend hoog alcoholpercentage (60 - 88%). Hij werd onverdund achterover geslagen.  

Arad - Roemenië

Het land is na mijn eerste bezoek nooit uit mijn gedachten geweest. Ik voelde me daar erg op mijn gemak. Het heeft te maken met de sfeer uit mijn vroege jeugd, in de jaren 50. Toen er nog een grote sociale samenhang was en geld een andere rol had. Toen er nog sprake was van eenvoud en tevredenheid en vooral geluk. Ja, toen was geluk inderdaad heel gewoon. Ik trof die ingrediënten ook in Roemenië aan, zij het een paar decennia later. Natuurlijk is er ook in Roemenië veel veranderd. En toch kreeg ik weer dat warme, rustige gevoel toen we daar laatst waren. Net alsof ik weer thuis was.
Op het www vond ik een leuke video van de stad Arad in Roemenië. Ik ben daar een aantal keren geweest. De eerste keer was in 1972, toen ik daar met de trein op het station (1:53) arriveerde. Later, in 2013 en 2017, ben ik weer in die mooie stad geweest. De opnames hebben vooral betrekking op het centrum. Vanaf mijn / ons logeeradres is het nog geen 10 minuten lopen. De fraaie kathedraal en de beelden van en langs de rivier de Mures (brug en blauw gekleurd fietspad)  komen mij ook bekend voor. De videobeelden roepen bij mij mooie herinneringen op.

Afscheid van Ovidiu

In de jaren 70 zag ik voor het eerst een foto van Ovidiu. Het was een trouwfoto, die ik kreeg van mijn Roemeense vriendin Olga. Ovidiu was haar man geworden. In die periode trouwden wij overigens ook. Na mijn bezoek aan Roemenië in 1972 hadden Olga en ik elkaar niet meer gezien. Pas in 2009 stonden ze plots voor onze deur! In de tussentijd onderhielden we wel contact. Via de post. Kaartjes en briefjes over en weer.
Het was heel erg leuk om in die donkere periode plots afleiding te hebben en om elkaar weer te zien. Haar man Ovidiu was er ook, net zoals haar broer Mircea en zijn vrouw Yola. Ze hebben bij ons gelogeerd.
Zo'n 4 jaar later ben ik weer naar Roemenië gegaan. Na 41 jaar terug in het land van Olga. Prachtig! In die weken heb ik bij hen gelogeerd en veel met Ovidiu gepraat. We zijn ook gaan varen en hebben rondgekeken. Zijn grootste hobby's waren vissen en honden. Ze fokten honden (teckels) en hebben daarmee veel prijzen gewonnen.
Vissen deed Ovidiu meestal op de Mures. Samen hebben we een paar keer daar gevaren in zijn visboot. Tijdens dat bezoek vernam ik dat hij gezondheidsklachten had. Zijn hart functioneerde niet naar behoren. Hij kreeg daarvoor medicatie.
In 2017 zijn Sonja en ik samen op bezoek gegaan. Met de kampeerbus. De lange reis had een aanslag gedaan op mijn gezondheid. Zo 'strandden' we bij broer Mircea en Yola op de boerderij in Nadlac. We zijn later naar Arad gebracht. Ovidiu leek toen nog qua gezondheid goed te zijn. Maar later bleken de klachten te verergeren. Hij werd in een ziekenhuis opgenomen. Deze week kregen wij het trieste bericht, dat Ovidiu is overleden. RIP Ovidiu en bedankt voor de vriendschap. 

Fotoalbum besteld

Laatst heb ik een familielid een fotoalbum cadeau gedaan. Ik noem het boekje gemakshalve maar zo, maar in wezen is het een geschiedenisboekje met veel foto's. Een gewoon fotoalbum zegt mij vaak niet veel, omdat ik er op dat moment of in die periode niet aanwezig ben geweest. Het is dan een plaatje, meer niet.
Ik heb nog zo'n album in de steigers staan. Het gaat over Roemenië, over een oude liefde die in een vriendschap veranderde en nog steeds voortleeft. Helaas zonder oude foto's. Toen we na 15 jaar weer eens gingen verhuizen (begin jaren 90), besloot ik een paar dozen, die al die tijd op zolder achter schotten gestaan hadden, ongeopend weg te gooien. Dat was vanuit een zakelijke benadering besloten : 15 jaar niet naar omgekeken, dus overbodige spullen. Het gevolg was dat ik een paar fotoalbums heb weggegooid. Shit happens. Zonde, want de meeste foto's dateren uit de beginperiode dat ik erg veel fotografeerde, de jaren 60 en 70. Negatieven heb ik ook niet meer. Die zaten blijkbaar ook in die doos. Ik weet nog wel dat ik speciaal voor de reis naar Roemenië fotorolletjes in kleur had gekocht en gebruikt.  Van die reis had ik een apart album gemaakt.
Toen we in 1978 van Zoetermeer naar Schoonhoven verhuisde heb ik een paar fotoalbums in een doos gedaan. Die doos verdween met nog twee dozen naar de zolder van ons nieuwe optrekje. Ik zie ze nog zo onder het afschot van het dak staan. Daar, in het donker, hebben ze al die jaren gestaan. Totdat we in 1992 gingen verhuizen, met eerder beschreven actie als gevolg. Dus wordt het een boekwerkje met weinig foto's uit de jaren 70 en dus van mijn eerste bezoek aan Roemenië in 1972. Het is niet anders. Zoals je ziet, ik vermaak me wel in deze corona-periode.

Mooi in beeld gebracht

Gedurende de hele reis heeft Sonja onderweg foto's genomen. Soms wel 200 op een dag! Ik heb ze consequent aan het eind van de dag op de laptop veiliggesteld. Ik had een aparte map gemaakt waar voor elke dag een sub-map in gemaakt werd met de foto's van die dag(en).
Er staan nu 14 sub-mappen klaar om bekeken te worden. In een paar mappen zitten foto's van twee dagen. Ik heb ze al een keer vlug bekeken en ik moet zeggen : wat een prachtige foto's! Veel momenten was ik al vergeten. Er kwamen zoveel indrukken op me af. De meeste foto's roepen een 'o ja!' gedachte op. Van de rest kan ik me het niet zo goed meer herinneren waar en wanneer ze genomen zijn. Maar hoe dan ook, ze zijn wel erg mooi. Je moet je ook realiseren, dat ze vanuit een rijdende wagen zijn gemaakt. Voor je het weet heb je obstakels voor de lens, die het beeld kunnen verstoren. Dus goed opletten en tijdig afdrukken. Een vuiltje op de ruit kan leiden tot een vage foto.
Afgezien van het fotograferen moest er ook op de juiste route gelet worden. Onze Tomtom was niet altijd even nauwkeurig of zelfs het spoor volledig bijster. Vooral nadat we Boedapest gepasseerd waren. Gelukkig heb ik nog les gekregen in dat ouderwetse vak Aardrijkskunde, inclusief de topografie. Al heb ik nooit de vraag voorgelegd gekregen : "Langs welke steden kom je als je vanuit Amsterdam naar Boekarest rijdt?" Zo'n falende Tomtom is dan weer een gelukkie. De trip was wat dat betreft, net als de vreemde talen, een ware opfrisser.

Dronten - Arad (Roemenië) v.v.

De heenreis.

We vertrokken op een vrijdag uit Dronten. In grote lijnen hebben we de volgende route gereden : bij Enschede de grens over en dan via Osnabrück, Bielefeld en Paderborn  richting Kassel. Daar in de buurt hebben we een camping opgezocht. De volgende dag reden we richting Fulda, Schweinfurt en Nürnberg naar Regensburg. Net voorbij Regensburg hebben we twee nachten doorgebracht. Via Passau zijn we Oostenrijk binnengereden. Via Linz ging de reis vervolgens naar Wenen en in Neusidl am See hebben we weer een camping opgezocht. De volgende dag ging het richting Hongarije. Via Györ, Boedapest en Kecskemet, waar we weer een nachtje hebben doorgebracht. De middag daarop reden we naar Szeged en toen richting Nadlac. Voor Nadlac staken we de Hongaars - Roemeense grens over. Op woensdagavond waren we, na ruim 1.600 km, op onze bestemming in Nadlac. We zijn later opgehaald om een kleine 50 km verderop, naar Arad te gaan. Ik zag het niet zitten om met de camper in Arad.

De terugreis.

Vanwege de warmte (30 plus) besloten we een andere strategie toe te passen : vroeg vertrekken en vroeg in de middag een camping opzoeken. We vertrokken zondagochtend met de bedoeling in Hongarije, vlakbij de Oostenrijkse grens, te overnachten. Zo kwamen we in het Hongaarse Kimle aan, waar we besloten om twee nachten te blijven. Lekker bijkomen van alle drukte.
Vanuit Kimle hebben we een grote sprong gemaakt door Oostenrijk heen tot in Duitsland. Daar, in Eging am See reden we een camping op. We zijn daar twee dagen gebleven, alvorens de reis voort te zetten. We besloten dit keer niet naar het noorden (Kassel) te rijden, maar naar het westen, richting Nürnberg en Keulen. We hielden vast aan onze vroeg-op-pad strategie met de zon in de rug. Zo kwamen we in Bettingen terecht. Op zondagochtend reden we naar Nederland, waar we rond 13.00 uur in Winterswijk aankwamen. De oude, trouwe Ducato 2.5 D had toen 3.352 km probleemloos afgelegd.
We zijn om de grote steden heen gereden, om onnodige drukte te vermijden, vanwege mijn paniekaanvallen. Per dag reden we zodoende ook 'maar' zo'n 375 - 400 km.

Fietsen naar Wertheim

in de Altstadt

Omdat de zaterdagochtend met een lekkere, koele temperatuur begon, besloten we naar  Wertheim te fietsen. Dat stadje ligt op zo'n 10 km van de camping vandaan. Eerder had ik onze Duitse buurman daar naar gevraagd. We hadden geen zin om als berggeiten tekeer te gaan. Maar dat hoefde volgens buurman niet. Ik had de buurman nog behoed voor extra werk. Hij was fietsen op de dissel van zijn caravan aan te plaatsen, maar vergat dat het raam nog wagenwijd openstond. Hij was blij met mijn oplettendheid.
Het was wat bewolkt en er stond een aardig windje. De fietsroute loopt langs de rivier de Main, zodat die vrij vlak is. Net zoals toen we een keer langs de Weser fietsten. Onderweg kon Fenna los naast de fiets rennen en later een koele duik in de Main nemen. We hadden de wind op de kop, maar dat bood weer perspectief voor de terugreis. De 10 km's fietsten we met gemak en in een verantwoord tempo. Onderweg zijn we even langs een supermarkt gegaan om wat proviand in te slaan voor de volgende dag.

net Leiden met op de achtergrond Almere

De stad Wertheim ken een oud centrum en een moderne buitenkant, die flink in de hoogte, tegen berghellingen gebouwd is. We beperkten ons bezoek tot de Altstadt, waar we neerstreken voor een kop koffie. Er was een kleine weekmarkt gaande en het was gezellig druk. Na de koffie hebben we de oude stad met veel huizen van 'vakwerk' bekeken. Erg mooi  en bijzonder om te zien.
We waren ook nog getuige van een bruiloftsstoet. De kerkklokken luidden nogal opvallend rommelig door elkaar, maar dat zal ongetwijfeld een modern nummer geweest zijn van een componist die via een website (ontwikkeld na een cursus van 3 uur) heeft leren componeren.
Voor veel liefhebbers van klokgelui werd het zo vast een onvergetelijke bruiloft.

joehoe!

Inmiddels scheen de zon volop. Op de terugweg hadden we de wind zowaar in de rug. Onderweg genoten we van een lunch bij een 'stube' langs de Main. Terwijl de kok zich voor ons in het zweet werkte, zwom Fenna vrolijk in de rivier achter haar tennisbal aan en zaten wij op een bankje in de schaduw.
's Middags hebben we ons op de camping wat koest gehouden. Het was weer warm geworden, maar gelukkig bleef het goed waaien. Het was een komen en gaan van gasten en boten op trailers.

Naar Nederland

met 1 pk extra

Vanmorgen, op de zevende dag (zondag dus), zijn we tegen 8 uur weer de weg op gegaan. De slagbomen van de camping waren al een uur eerder opengegaan. Een ris caravan verliet direct de camping.Wij deden het wat rustiger aan en hebben eerst in de zon zitten ontbijten. De avond ervoor hadden we alles al in gereedheid gebracht voor het vertrek.
Binnen twee km draaiden we Autobahn 3 op richting Frankfurt am Main. Vooraf hadden we de route bekeken, die ons van Bettingen naar Winterswijk moest brengen. We hadden besloten niet via Keulen, maar via Dortmund en Giessen naar het noorden te rijden en vervolgens binnendoor naar Winterswijk.

moedige mannen en vrouwen

In de wagen was te merken dat de temperatuur lager werd. Onderweg kregen we ook te maken met regenbuien. Naarmate we verder naar het westen reden, werd de lucht minder blauw. Onderweg waren veel stukken Autobahn verlegd vanwege werkzaamheden . Ze drukten het tempo behoorlijk vanwege een veel lagere snelheidslimiet. Die varieerde van 80 tot 60 km/uur. Gevolg was dat de reistijd aanzienlijk langer duurde. Maar we hebben nergens echt stilgestaan. Het is begrijpelijk dat Duitsers het goed doen in de Formule 1 en de DTM. Ze racen dagelijks over de Autobahn. Tenminste, als ik daar niet rijd. Want ze mogen dan van al heel ver met hun lichten zenuwachtig seinen, de Ducato-kont met trekhaak is nog altijd steviger dan menige Porsche neus. Haha! En dus maak ik mijn inhaalmanoeuvres gewoon af met 110 km/uur.

In Nederland en dus de tent

Na ruim 400 km kwamen we tegen 13.00 uur in Winterswijk aan, waar de receptie net openging. Eenmaal de bus geïnstalleerd, hebben we direct de bustent er tegenaan gezet. En dat was maar goed ook, want het begon flink te regenen. Welkom in Nederland!

Rijden in bergachtig gebied

Het niet kunnen fietsen vinden we beiden een minpunt van deze vakantie. Daar staan wel veel pluspunten tegenover. Neem nou het rijden in de bergen met de camper. Dat vereist ook speciale vaardigheden. Goed naar het toerental luisteren, op tijd schakelen en vooral het gezonde verstand gebruiken en rustig blijven. In eerste instantie is het een vreemde ervaring berg op ingehaald te worden door een vrachtwagen. Zo'n bullebak heeft veel meer pk's onder de motorkap dan de Ducato met z'n 84 pk. Maar ook dat went.
Ik ben erg te spreken over de extra rijstroken aan de rechter kant van de weg. Die zijn bedoeld voor het langzamer klimmend verkeer. Voor ons dus! Haha. Afhankelijk van het stijgingspercentage sluit ik me rechts aan achter het vrachtverkeer.
Niet alleen omhoog ook naar beneden is het oppassen geblazen. Er waren afdalingen waar we zonder gas te geven met gemak 100 km/uur haalden. Maar, zoals je weet : wie zichzelf beheerst, beheerst het allemaal. Het rempedaal heb ik erg weinig gebruikt. Ook weer een kwestie van snelheid doseren.
Ik heb geen moment gedacht aan een zwaardere, sterkere motor. De 2.5 D heeft z'n best gedaan en ik ben tevreden met zijn prestaties. De hele route hebben we de naald van de snelheidsmeter rond de 100 - 110 km/uur gehouden.
Het was voor ons beiden voor het eerst dat we met de auto naar oost Europa gereden. Dat was een hele leerzame en leuke ervaring. De mensen rijden daar toch anders dan we gewend zijn. Ik heb heel defensief gereden en moest veel meer een beroep doen op mijn anticiperend vermogen.
Toen ik in Arad meereed in de auto van onze gastheer, was ik blij de camper in Nadlac te hebben laten staan. Wat een drukte!
De hoge temperaturen met veel zon maakten duidelijk dat de camper een zeer grote voorruit heeft. Het werd behoorlijk warm in de bak. We reden met gekanteld dakluik en de portierramen geopend. Maar het leek alsof de warmte in de bus bleef hangen. Gelukkig hadden we ook een extra ventilator en gebruikte Sonja een brillenkoker om extra rijwind naar binnen te laten stromen. Dat hielp veel.

Op de terugweg reden we naar het westen. Zodoende hadden we de zon op de kont. Ook dat scheelde veel. Op veel parkeerplaatsen langs de snelwegen is nauwelijks schaduw te vinden. Wel veel wc's en zigeunerinnen (of moet ik Roma's zeggen?) die overal opdoken met koopwaar. Ze mogen dan een slechte naam hebben, er zijn ook aardige zigeuners. En mooie zigeunerinnen!

Van Nadlac naar Kimle

Aan alles komt een eind. We kwamen na het bezoek aan Arad vermoeid terug in Nadlac. We doken die zaterdagavond vrij snel na aankomst in ons bed. Dat kon met een gerust hart, want agrariërs gaan immers ook vroeg onder de wol. Zaterdag had het in Arad een paar keer geregend. ‘s Morgens regende het nog in Nadlac. De temperatuur was rond de 19 graden Celsius. Heerlijk, na die warme dagen. We begonnen de dag met het ontbijt. Een Roemeens ontbijt komt voor ons zeer zwaar over. Vooral de vleeswaren zijn erg vet. Maar er is ook tomaat, paprika en kaas. Men verbouwt en maakt hier veel zelf.
Het feit dat ik 's morgens slechts 2 boterhammen met kaas en/of tomaat of jam nam, vond men nogal verontrustend. Maar ja, wij zitten veelal op onze kont en zij zijn hard aan het werk.
Na het ontbijt zijn we onze camper reisklaar gaan maken. Intussen verzamelden onze gastheer en -vrouw allerlei etenswaren / presentjes om mee te nemen.
Het werd een emotioneel afscheid. Over en weer waren we blij met het bezoek. Natuurlijk werd ons op het hart gedrukt een keer terug te komen. We stapten in en reden langzaam de poort uit.
Dit keer reden we via de nieuwe A1 richting het Hongaarse Szeged aan de M5. Binnen een kwartier stonden we aan de Roemeense grens, waar de paspoorten werden gecontroleerd alsmede het kentekenbewijs. Dat laatste was vanwege de controle of voor de auto al dan niet een vignet gekocht was. Gezien de zeer chagrijnige houding van de douanebeambte adviseerde ik hem een andere baan te nemen. Dat deed ik overigens in gedachte, want we wilden onze reis voortzetten. Haha! Maar even serieus, met deze mensen en de politie valt hier niet te spotten. Daar kan men in Nederland nog veel van leren. In ons land reageren veel mensen na een overtreding alsof ze zelf politieagent zijn en de agent de overtreder. Nee, hier is nog volop respect voor het gezag.
In Hongarije hebben we op 2 km van de snelweg eerst getankt. Ik meende ook een vignet te moeten kopen, omdat het ander verlopen zou zijn. Maar de pompbediende legde mij uit dat het nog geldig was. Hoewel beide landen hun eigen valuta hebben (leu en forint) accepteert men ook de euro. Geld is geld.
In eerste instantie was het weer bewolkt. Dat was erg aangenaam. Na Györ te zijn gepasseerd hebben we een camping opgezocht. Die vonden we zonder problemen. Na ruim 380 km, streken we tevreden neer in Kimle aan de rivier de Mosoni Duna.
De gastvrouw kwam erg sympathiek en wat verlegen over. Wat een lief mensje was dat. Ze was wat klein van stuk,maar had merkbaar een groot hart.

Op de fiets

Tot nu toe hebben we weinig kunnen fietsen. Ik ben geen Lucien van Impe, die met twee vingers in de neus de bergen opreed. Sonja's e-bike presteert ook niets op deze hellingen. Ja, bergafwaarts wel natuurlijk, net als mijn fiets. Maar we moeten ook een keer terug.
Toch waagde ik een poging om 'even' een boodschap te gaan doen in het dorp. Niet 'down under' of 'down town', maar 'up in the sky'!
Ik liet me overhalen tijdens een gesprekje met een Duitse, die hier een stacaravan heeft. Ze zei dat het slechts 2,5 km was en dat het met een e-bike een peulenschilletje zou zijn. Ik ken die weg en keek daarom stiekem omlaag naar haar benen. Ze had duidelijk geen Zoetemelk dijen en daaronder hadden haar benen veel weg van die van een ooievaar. Of wel : niet bepaald getrainde en/of gespierde benen. Ik vertrouwde haar niet zo. Dat ik desondanks toch de poging waagde, had alles te maken met mijn persoonlijkheid. Denk ik.
Bij wijze van uitzondering nam ik Sonja's fiets. Ik was net de camping af of ik had al spijt. De weg ging direct vrij steil omhoog. Ik trapte me het leplazerus en kwam luttele meters vooruit. Die fiets ( met de misleidende naam Gazelle) is van zichzelf al zwaar en nu leek de pakezel ook nog koppig te zijn geworden.
Ik ben toen maar afgestapt en gaan lopen. Nou ja, lopen. Ik moest wel die zware Gazelle fiets voortduwen. Alleen mijn motivatie ging hard bergafwaarts. Onderweg ging ik een paar keer kapot op die helling. Geen bezemwagen te bekennen, natuurlijk. Het was bloedje heet. Toen een paar jonge dames kwamen nederdalen, deed ik maar of er iets aan de fiets mankeerde. Haha! Maar, zoals gebruikelijk met doorzetters, ik kwam uiteindelijk wel boven in het dorp. Hijgend en puffend als een ambtenaar die net van werken heeft gedroomd.
In de supermarkt zweette ik als de bekende otter. Ik maakte vast een vreemde indruk bij het personeel. Dat dacht waarschijnlijk dat het angstzweet was van een aankomend winkeldief.
De terugweg verliep gelukkig een stuk gemakkelijker. Ik moest wel weer even flink op de pedalen gaan staan, maar daarna ging het toch weer bergafwaarts met mij, die fiets en de boodschappen. Zij het op een aangename manier.
Eenmaal weer op de camping plofte ik zwetend, hijgend en voldaan neer in een luie stoel. Toen ik daar lag bij te komen uit mijn fiets-coma zei Sonja : "Zo, dat heb je snel gedaan!"
Ik ga toch eens vragen wat voor e-bike die Duitse met die ooievaarsbenen heeft.

Arad

Pas een dag voor aankomst te Nadlac hebben we onze Roemeense vrienden op de hoogte gebracht van onze komst. Surprise! Op vrijdagmiddag verscheen Ovidiu in Nadlac. Hij kwam ons ophalen om een nachtje in Arad te komen logeren. We waren glad het tijdsverschil van een uur vergeten. Het bezoek aan Arad was wat gedoe, want vrijdag is de oppasdag voor oma Olga en opa Ovidiu. Maar ja, ik zag het niet zitten om met de camper Arad in te rijden. Dat had te maken met de rijstijl van de automobilisten aldaar.Komt bij dat de camper in Arad niet op het erf geparkeerd kon worden. De doorgang was te smal (of is de wagen te breed?) en de ingang kende een doorrijhoogte van krap 2 meter. Om met een deels verbouwde camper terug te keren, zag ik niet zitten.
Een ander punt is dat parkeren op de openbare weg geen goed idee zou zijn.
Zoals te doen gebruikelijk werden we hartelijk verwelkomd door gastvrouw Olga. Niet veel later arriveerden haar zoon en dochter. Met die twee en met de kleine Vlad (inmiddels wakker geworden uit zijn middagslaapje) zijn we het centrum ingegaan. Met de auto, want ook de korte stukken worden met het statussymbool afgelegd.
We hebben langs de Mures gewandeld. Het was erg leuk de oude stad weer te zien.
De volgende ochtend heeft Ovidiu ons meegenomen om een klooster en wat kerken te bezoeken. Telkens als ik zo’n gebouw betreed word ik overvallen door een zeer rustig en vertrouwd gevoel. Net alsof ik op heel bekend terrein ben aangekomen, waar mij louter goede dingen wacht. Ik ben niet bang voor de dood. Ik vraag me alleen af of ik na mijn dood, daar aan die andere kant, wellicht last van heimwee zal krijgen. De tijd zal het leren.
Op het terrein van het klooster staat een aantal oude tot zeer oude gebouwen. Bij het feitelijke klooster bevond zich een zeer oud stenen hart. Mij werd verteld dat als je je oor op dat hart legt, je het hart kon horen kloppen!
Leergierig als ik ben ging ik door de knieën en heb ik mijn goede oor tegen de steen gedrukt. Doodstil, met ingehouden adem heb ik zo staan luisteren. Maar ik hoorde alleen de zee. Of was het soms het meer van Nazareth? Met mijn andere (dove) oor hoorde ik niets. Van een wondersteen was ook geen sprake, want ik ben nog steeds doof aan dat oor. Neemt niet weg, dat het een zeer mooie omgeving was. Er was een kerkdienst gaande. Een oude vrouw, geheel gekleed in zwart,  lag met gevouwen handen op haar knieën op de grond. We hebben maar even staan kijken. Toen de geestelijke die de dienst leidde achter een paar deurtjes verdween, zijn we er vandoor gegaan..Weer buiten hebben we nog wat rondgekeken in die bijzondere omgeving.

Arad 2

Daarna zijn we de nieuwe, mooi kathedraal in het centrum van Arad binnengegaan. Mijn vorige bezoek was vier jaar geleden. Toen was een groot deel van het interieur nog grauw grijs van beton. Maar dit keer niet! Het plafond en de wanden ware beschilderd met Bijbelse figuren en verhalen. Wat een werk!
Opeen schoot mij het grote verschil met onze kerken te binnen. Onze kerken zijn gebouwd met geld. De Roemeense zijn gebouwd met liefde. Veel liefde.
Ze ademen ook een heel andere sfeer. Niet de ‘hier komen jij!’ en/of  'waar uw kerkelijke bijdrage' sfeer van onze kerken, maar veel meer de ‘Kom tot mij, allen die vermoeid zijn’ sfeer. Ik denk dat ik die sfeer zo het beste kan weergeven. En ook dit keer viel er na mijn entree een last van mijn schouders.
‘s Morgens waren Olga en Ovidiu al begonnen met de voorbereidingen van het feestmaal, dat ‘s avonds genuttigd zou worden. Ter ere van de verjaardag van onze gastheer de volgende dag. De kinderen met hun aanhang en de familie uit Nadlac en natuurlijk mamma Maria uit Pecica zouden komen.
‘s Middags zijn we met de dochter en haar vriend naar een eilandje in de Mures gegaan. Op dat eilandje heeft haar vriend een huisje gekocht. Het deed ons aan Beekbergen denken, zij het dat daar permanent gewoond mag worden. Er moet nog veel gebeuren aan zowel het huisje als de tuin, maar wie daar doorheen keek, zag een schitterend plekje.
Rond zes uur ‘s avonds kwam het bezoek aan. Daarna hebben we met z’n allen van de dis genoten en gezellig gepraat en natuurlijk gelachen. Voor het toetje werden we uitgenodigd door de dochter en haar vriend. Ze wilden ons op een chocoladetaartje trakteren in een patisserie in het centrum van de stad. We hadden van begin af aan een goede band. Het klikte bijzonder goed tussen ons. Het zijn weliswaar jongelui van in de 20, maar toch. De jongeman zei mij dat hij zich erg op zijn gemak voelde bij mij. Hij vond het erg jammer dat we zo kort zouden blijven.

Eging am See

In het Duits is die See een meer en das Meer is een zee. Het plaatsje Eging ligt dus aan een meertje. Wat deze camping betreft moet ik zeggen, wat zeg ik, ik moet het eigenlijk van de daken schreeuwen : "Wat een prachtige camping en wat een mooi, schoon sanitair!!" Ze hebben hier ook mooie eekhoorntjes. Ze zijn donkerbruin met een witte bef. Fenna wist niet wat ze zag. Ze had niet eerder zo'n boomrakker gezien.
Toen we ons plekje (in de schaduw) hadden uitgezocht, kwam de Duitse buurvrouw op ons af. Ze verblijft in zo'n typisch Duits optrekje, bestaande uit een toercaravan waar een huisje tegenaan gebouwd is. Het enige wat ze zei was : "Ich habe zwei Kätzen." Ze wees daarbij naar Fenna. Op zo'n welkom zou ik bijna willen reageren met : "Nou en? Wij hebben er ook een. En een goudvis en een hond. Nana de nana!" Maar Sonja zei dat Fenna aangelijnd zou blijven.
Ze deed me denken aan onze buren in Schoonhoven. Toen we de woning die te koop stond gingen bekijken, kwam de buurvrouw haastig op ons af om te zeggen dat ze twee kleine koters had die 's middag sliepen. Of we daar rekening mee wilden houden als we zouden gaan verbouwen. Ze stelde zich niet eens aan ons voor. En wie denk je dat de meeste lawaai maakte? Juist, de buren!
Deze verder aardige buurvrouw voert de vogels en de eekhoorntjes. En daar hebben wij ook plezier van. Hier in de buurt is dus een meer. Daar wordt enthousiast over gesproken en geschreven. Het is een recreatieplas. Op een kaartje was aangegeven hoe je daar het snelst kon komen. In werkelijkheid was de wandelroute een kleine ramp. Ik heb de route verkend. Hij slingert zich over een flinke heuveltop met een erg hoog stijgingspercentage. Het pad loopt door een bos en gaat steil omhoog en net zo steil naar beneden. Daarna sta je voor een groot hek. Ik moest om de plas heen fietsen om bij de ingang te komen. Op borden was aangegeven, dat honden niet toegestaan waren. Dus was het al met al voor ons over en uit. Dan maar onder de douche en Fenna in de kunstmatige regen van een tuinslang.

Op naar Oostenrijk

selamat

In Kimle hebben we twee nachten doorgebracht. Zo hadden we alle tijd om de wagen nogmaals te controleren en tot rust te komen na de drukke dagen in Roemenië. Ja, we worden oud. Maandagochtend zijn we op de fiets gestapt om in het dorp wat boodschappen te doen. Fenna reed mee in haar sleurhutje achter Sonja's fiets. Over een hondenbaan gesproken.
Fenna heeft ook weer even in het water kunnen spartelen. De temperaturen zijn aan de hoge kant. Maar gelukkig zijn er bomen en is er wind. Mijn oog viel na aankomst op een bekende tekst achter op een caravan. Er zat weliswaar een foutje in, maar dat bleek een historische reden te hebben. Ik dacht gelijk : "Hé, Indo's!" Nadat we ons zondag in de namiddag geïnstalleerd hadden maakten we kennis met de overburen. Zij, Ilse, is inderdaad een Indo. Hij een Nederlander. Geen Hollander dus. Dat was iets wat onze Duitse buurman daar mij vroeg. Hij vertelde dat hij een keer het woord Holland gebruikte tegen een Nederlander. De kaaskop werd kwaad. Het moest Nederland zijn. De Duitse meneer wilde van mij weten waarom. Ik legde uit dat veel niet-Hollanders zich als Nederlander gediscrimineerd voelen, als ze als Hollander worden aangeduid. Ik vertelde hem over Hup Holland hup, In Holland staat een huis en Made in Holland. En vooral : Nederlanders houden nu eenmaal van klagen. Met een knipoog zei ik hem dat ik dus een Hollander ben. Daar keek meneer van op. Haha!
Onze overburen stonden er al een dag eerder en zouden dezelfde dag als wij vertrekken. Het klikte opvallend goed tussen ons vieren. Wat ook opviel was dat we niet eens Indisch gegeten hebben!
De volgende ochtend zijn we vroeg op weg gegaan. Het beviel zo goed met de zon in de rug, dat we besloten niet in Oostenrijk te pauzeren. Het was de bedoeling naar Krems aan de Donau te gaan en daar te overnachten en misschien wat te fietsen. Niet dus.

weg wieldop

We hebben zonder problemen ruim 400 km afgelegd om via Oostenrijk in Duitsland aan te komen. En een wieldop te verliezen. Onderweg, tijdens een rustmoment, hadden we een camping geprikt. Het werd dit keer een camping in het plaatsje Ening, niet ver van de snelweg.
Vlak voor de camping hebben we nog wat boodschappen gedaan en heeft de Ducato zijn dorst mogen lessen. De oude trouwe Ducato 2.5 D heeft het trouwens weer uitstekend gedaan. Bravo! Ik heb onderweg geen moment gedacht : de Ducato heeft een krachtiger motor nodig. Het is een kwestie van geen haast hebben en op tijd schakelen.
's Avonds na het eten en de afwas staat opeens Ilse voor onze neus! De camping bleek hun vaste plek te zijn op weg naar huis. Onderweg dacht ik nog "Had ik nou maar een e-mail adres gevraagd. Een mooi moment om wat adresgegevens uit te wisselen. We hebben besloten hier een paar dagen te blijven, om de omgeving te verkennen. Het is erg warm.

Een graanronde

Het is inmiddels Donderdag geworden. Na aankomst stond men erop, dat we in de grote logeerkamer zouden slapen. De kamer heeft een eigen badkamer met toilet. Nou, we hebben heerlijk geslapen en het is erg fijn om alle voorzieningen zo bij de hand te hebben. Aan de andere kant merkten we dat we toch graag op ons zelf zijn.
De onderlinge communicatie gebeurt voornamelijk in het Frans. Maar ook Duits en Nederlands, zij het aangevuld met handgebaren, komen van pas. Het is erg leuk te merken dat we elkaar vrij snel begrijpen.
We eten hier gewoon wat de pot schaft. Sonja kijkt en werkt mee in de keuken. Iets wat Yola ook erg leuk vindt. Die twee praten heel wat af en hebben veel plezier.
Mircea vroeg mij mee te gaan om het graan te controleren. Hij heeft veel hectares aan grond waar hij o.a. tarwe en maïs verbouwt, bestemd voor het vee. Het werd een heuse Graanronde. Wat een uitgestrekt gebied! Maar Mircea wist over al die landweggetjes tussen de akkers door uitstekend de weg te vinden. Op een zeker moment reden we op slechts een paar meter afstand van de Hongaarse grens. We passeerden enorme velden met maïs, zonnebloemen en tarwe. De landbouwgrond kost hier zo’n 7.000 euro per hectare en... de regering geeft nog subsidies.
Onderweg controleerde de deeltijd akkerbouwer het vochtigheidsgehalte van het graan. De goudgele korenvelden waren rijp om geoogst te worden. Men heeft erg veel last van de droogte dit jaar. Ook de afgelopen winter bracht weinig neerslag. Er is wel een irrigatiekanaal, maar dat staat sinds de val van het regime droog. Een van de goede dingen, die als zoveel ander goede zaken samen met het regime verdwenen zijn. Maar de betonnen bak is dan wel weer een goede, vlakke rijweg! Haha! Een vreemd gewaarwording om door zo’n bijna droog kanaal te rijden. De ondergrond was veel vlakker dan die van menige weg. Haha!

Op naar Roemenië

Na een zeer gezellige avond met de eigenaren en andere campinggasten, hebben wij ons de woensdagochtend op een rustige manier voorbereid op het vertrek. We kregen van een van de gasten een gedetailleerde kaart van Hongarije mee. Rond 13.00 uur was het zover. We wisten dat we die middag zo’n 160 km moesten afleggen, voordat we in Roemenië zouden arriveren. Het doel was de grensplaats Nadlac, waar Mircea en Yola wonen. Maar eerst weer door het stof. In het nabij gelegen dorp sloegen we wat drinkwater in.
De snelweg kende weinig verkeer. Met een gang van zo’n 100 km / uur reden we naar Szeged. Daar aangekomen meende ik een vignet voor Roemenië te moeten kopen. Maar een goed Engels sprekende jonge vrouw zei, dat we die bij de grens moesten kopen. Ik maakte een fout door te besluiten binnendoor naar Nadlac te rijden. Een fout, omdat ik toen dwars door Szeged moest rijden. Wat een drukte! Tien keer niets voor mij. Scheisse passiert.
Bij de grens stond een lange rij wachtende personenauto’s en een enorme lange rij vrachtwagens. Het werd een typisch ambtelijke vertoning. Met name het kentekenbewijs van de camper werd nadrukkelijk bestudeerd en door de douanebeambten besproken. De documenten gingen van hand tot hand, maar uiteindelijk mochten we de reis voortzetten. Bij het eerste tankstation kochten we weer een vignet. Ik moest met euro’s betalen, maar de bon gaf de Roemeense Leu als valuta aan....
Uit mijn hoofd weet ik waar Mircea woont. De Tomtom echter niet. Dus moest ik op mijn herinneringen af gaan. Helaas was de directe omgeving van het adres behoorlijk veranderd, vanwege de aanleg van de snelweg A1. We stopten bij een café en ik vroeg in keurig Duits een mevrouw de weg. Ze kende de familie, zei ze. Maar toch stuurde ze ons de verkeerde kant op. Ik wist dat ik aan de oude verbindingsweg van Arad en Nadlac moest zijn. Het bleef dus even zoeken, totdat een gebrekkig Duits sprekende fietsende Roemeen mij op de A7 wees. Of wel de oude doorgaande weg tussen Arad en Nadlac! Daarna was het een peulenschil, omdat ik de omgeving herkende. We werden enthousiast welkom geheten door onze gastheer en -vrouw en parkeerden de wagen op een schaduwrijke plek in de boomgaard, tussen de kersen-, peren- en abrikozenbomen. Hoera, we hebben na ruim 1.700 km  ons verste reisdoel gehaald!

Via Oostenrijk naar Hongarije

We zijn die dinsdag in een snel tempo door Oostenrijk gereden. Dat had niet zo zeer met hun gastvrijheid te maken, maar meer met onze planning. Vlakbij de grens met Hongarije hebben we weer een vignet gekocht. Dit keer niet in de vorm van een sticker, maar gebaseerd op registratie van het kenteken. Het is 10 dagen geldig. Rijdend door Hongarije (route Gyor, Boedapest, Szedged)  was geregeld cameracontrole. Op basis van het kenteken werd gecontroleerd of de auto wel of geen vignet had gekocht. Het weer was zeer zonnig. Gelukkig stond er een flinke wind, die we door de cabine lieten waaien.
Zo’n 100 km voor Szeged zochten we weer een camping op. We hadden namelijk besloten om voortaan na het middaguur al op zoek te gaan, vanwege eerdere ervaringen. Gemiddeld hebben we nu ruim 400 km per dag gereden, met de nodige pauzes.
De campings zijn dun gezaaid in dit deel van Hongarije en het kan soms uren duren, voordat je er een gevonden hebt. Zelfs de SVR adressenlijst hielp niet echt veel, want de TomTom zei telkens het adres / woonplaats niet te kennen. We moesten dus op een creatieve manier op zoek. De Tom gaf wel campings op, maar de rijafstanden waren vaak hoog en leidden vaak terug op de reeds afgelegde route.
Komt bij dat de taal vaak aan barrière was. Velen spreken enkel Hongaars en dat is voor ons hetzelfde als Chinees : onbegrijpelijk. Zelfs in de woonplaats waar de campings gevestigd was, wisten bewoners van niets. En toch lukte het ons weer een camping te vinden. Zelfs een SVR camping met..... Nederlandse eigenaren! De camping bevond zich ten oosten van Kecskemet, een stad die zuidoostelijk van Boedapest ligt aan de M5 / E75. Het werd een ware Dakar-rit. We reden over een zeer stoffige zandweg van zo'n 3 km lang. In mijn spiegels zag ik enorme stofwolken achter ons. Na aankomst bleek de wagen zelf ook flink onder het stof te zitten.Daar verbleven enkel landgenoten, wat op zich toch ook weer leuk was. De beheerders Fred en Vera heetten ons hartelijk welkom. We zochten een plaatsje uit in de schaduw van een rij bomen. Inmiddels stond de teller op 1.400 kilometers. Het was dinsdagavond. We zijn er bijna. Bijna.

Niet echt gastvrij

Indianenverhalen

Al doende leert men. Wij dus ook. Zo leerde ik dat een camping opzoeken soms 2 uur kan duren. Wist ik veel. Dat krijg je als je gewend bent dat er overal campings zijn. En kamperplaatsen. Ons land barst ervan. Naarmate we meer naar het oosten rijden,wordt de spoeling alsmaar dunner.
Voor Oostenrijk moesten we een vignet kopen, anders mochten we niet over hun snelwegen rijden. Dus dat hebben we maar gedaan. Het vignet moest achter de voorruit geplakt worden. Na een lange rit tijdens een broeierige dag, gingen we op zoek naar een rustplek. Een camping. Veel mensen wisten er geen. Ik vroeg een aardbeienverkoper of hij misschien iets wist. Op mijn vraag of er soms ook agrariërs waren waar je op het erf mocht gaan staan, lachte hij wat meewarig. Ik vroeg hem : "Of zijn Oostenrijkers niet zo gastvrij?" Hij moest er wel om lachen, maar als de bekende boer. Aan zijn uiterlijk te zien, kwam hij ook niet uit dit jodel-land. Maar dat aardbeien gezond zijn, bleek uit zijn tip. Hij adviseerde ons door te rijden tot bij een meer. "Daar zijn vast wel campings", zei hij serieus. En wat denk je? Hij had gelijk!

ging goed

Maar wat een afstandelijk gedoe bij de receptie, zeg. Alsof ik een quasi vluchteling was. Een plekje toewijzen ging ook zo koud. Alsof je in een supermarkt in Lelystad vraagt waar de Brinta staat. Zo van : daar ergens. Daar ergens moesten we maar gaan staan. Later kregen we gezelschap van andere campers. Onze buurman begon in zeer gebrekkig Duits mij iets te vragen.Ik keek hem recht in de ogen en zei : "Ik versta en praat goed Nederlands hoor." Want ook hij kwam uit ons land. Haha! Oké, het waren wel Brabander, maar toch.
Het stel reed in een soortgelijke bus, zij het dat hun bus als camper uit de fabriek gerold is, de bus was van dezelfde leeftijd.
Het zou een zeer warme nacht worden; we hebben met geopende deuren geslapen onder de klamboe. Want de muggen waren volop aanwezig.